અડત્રીસ વર્ષ પહેલાં એક એવી ફિલ્મ રિલીઝ થઈ હતી જેને જબરદસ્ત સફળતા મળી હતી અને તે ઓસ્કાર સુધી પણ પહોંચી હતી. જોકે, આજે તે ફિલ્મના મુખ્ય અભિનેતાએ રિક્ષા ચલાવવાની ફરજ પડી છે. અડત્રીસ વર્ષ પહેલાં, એક બાળ-કલાકાર ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં આવ્યો અને માત્ર પોતાની અભિનય-ક્ષમતાના જોરે તેણે ભારત જ નહીં, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ પોતાની આગવી ઓળખ ઊભી કરી. મુંબઈની સડકો પર રહેતા આ બાળક પર એક કાસ્ટિંગ ડિરેક્ટરની નજર પડી અને તેમણે તેને એક ફિલ્મમાં મુખ્ય અભિનેતા તરીકે પસંદ કર્યો.
આ ફિલ્મે બોક્સ ઓફિસ પર સારું પ્રદર્શન કર્યું અને અનેક પુરસ્કારો જીત્યા. જોકે, આ તમામ ઝાકઝમાળ વચ્ચે તે બાળ-કલાકારને એ વાતની જાણ નહોતી કે તેના જીવન માટે ભાગ્યમાં કંઈક અલગ જ લખાયેલું હતું. રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મેળવનાર તે અભિનેતા કોણ છે, જેણે હવે પોતાના પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવા માટે ઓટો-રિક્ષા ચલાવવી પડી રહી છે? 'ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલો અનુસાર, આ લેખમાં જે અભિનેતાનો ઉલ્લેખ છે તે બીજું કોઈ નહીં પણ શફીક સૈયદ છે; તેઓ ૧૯૮૦માં ટિકિટ લીધા વિના ઘર છોડીને મુંબઈ આવ્યા હતા, માત્ર એ જોવા માટે કે શું આ શહેર ખરેખર હિન્દી ફિલ્મોમાં દેખાય છે તેવું જ છે. બાળપણમાં મુંબઈ આવ્યા બાદ, તેમણે ચર્ચગેટ સ્ટેશન નજીક રસ્તા પર અન્ય વીસ બાળકો સાથે રહીને પોતાનું રહેઠાણ બનાવ્યું હતું.
એક દિવસ, એક મહિલાની નજર આ બાળકો પર પડી અને તેમણે શફીક તથા અન્ય ૧૯ બાળકોને અભિનયની કાર્યશાળામાં જોડાવા માટે આમંત્રિત કર્યા. જ્યારે અન્ય સૌને આમાં કોઈ છેતરપિંડી હોવાની શંકા હતી, ત્યારે શફીક—જેની પાસે ગુમાવવા માટે કંઈ જ નહોતું—તેણે આ માટે સંમતિ આપી. રસ્તા પર અચાનક આ બાળકોના સંપર્કમાં આવીને શફીકનું ભાગ્ય બદલી નાખનાર વ્યક્તિ બીજું કોઈ નહીં પણ મીરા નાયર હતાં; તેમણે ૧૯૮૮ની ફિલ્મ 'સલામ બોમ્બે!'માં તેને મુખ્ય ભૂમિકા માટે પસંદ કર્યો.
'સલામ બોમ્બે!' સિનેમાઘરોમાં રિલીઝ થઈ, ત્યારે તેને સમીક્ષકો અને પ્રેક્ષકો બંને તરફથી ઉત્તમ પ્રતિસાદ મળ્યો. આ ફિલ્મને 1989માં 'શ્રેષ્ઠ વિદેશી ભાષાની ફિલ્મ' (Best Foreign Language Film) શ્રેણીમાં ઓસ્કાર માટેનું નામાંકન પણ મળ્યું હતું. શફીકે આ ફિલ્મમાં પોતાની અભિનય ક્ષમતા માટે માત્ર પ્રશંસા જ મેળવી ન હતી, પરંતુ 1989માં તેમને ભારતના રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે 'રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર' (National Film Award) દ્વારા સન્માનિત પણ કરવામાં આવ્યા હતા. 'સલામ બોમ્બે!'ને મળેલી પ્રશંસા અને 52 દિવસના શૂટિંગ બદલ મળેલા આશરે ₹15,000ના મહેનતાણાથી શફીક ખૂબ ખુશ હતા; તેમને આશા હતી કે આ ફિલ્મની સફળતા તેમના માટે બોલિવૂડના દ્વાર ખોલશે અને તેમને વધુ કામ અપાવશે. જોકે, શફીક સૈયદનું આ સ્વપ્ન જલ્દી જ તૂટી ગયું.
*સલામ બોમ્બે!* (Salaam Bombay!) રિલીઝ થયાના ચાર વર્ષ બાદ તેમને *પતંગ* (Patang) ફિલ્મમાં કામ મળ્યું, પરંતુ સમય જતાં કામ મળવાનું બંધ થઈ ગયું; તેઓ જ્યાં પણ ગયા ત્યાં તેમને માત્ર નિષ્ફળતા જ મળી. મુંબઈમાં બધું છોડીને શફીક તેમના વતન બેંગલુરુ પાછા ફર્યા. અભિનયનું સપનું છોડીને તેમણે ઓટો-રિક્ષા ચાલક તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. અગાઉના એક ઈન્ટરવ્યુમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ ઓટો-રિક્ષા ચલાવે છે અને તેમનો આખો પરિવાર તેમના પર નિર્ભર છે; આ કામથી તેઓ દિવસના લગભગ ₹150 કમાય છે. હતાશામાં ડૂબી જઈને તેમણે બે વાર આત્મહત્યાનો પ્રયાસ પણ કર્યો હતો, પરંતુ તેઓ બચી ગયા. અગાઉના એક ઇન્ટરવ્યુમાં, શફીકે ખુલાસો કર્યો હતો કે જ્યારે *સલામ બોમ્બે!* રિલીઝ થઈ ત્યારે તે દરેક અખબારમાં પ્રકાશિત થયો હતો. જોકે, જ્યારે ફિલ્મ નિર્માતાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો માટે પ્રવાસ કરતા હતા, ત્યારે કોઈએ તેમને ફોન પણ ન કર્યો. તેઓ મુંબઈના વિવિધ સ્ટુડિયોમાં ફરતા હતા, પરંતુ કોઈએ તેમને કામની ઓફર કરી ન હતી. નોંધનીય છે કે, *સલામ બોમ્બે!* અને *પતંગ* સિવાય, શફીક સૈયદ 2015 ની કન્નડ ફિલ્મ *કેર ઓફ ફૂટપાથ 2* માં દેખાયા હતા, જેમાં તેમણે નારિયેળ વેચનારની ભૂમિકા ભજવી હતી.